fbpx

Pigmentacja skóry – rodzaje zabarwień

Zróżnicowanie barwy skóry jest jedną z najbardziej charakterystycznych cech człowieka współczesnego. W połowie XVIII wieku niejaki John Mitchel, a później Samuel Stanhope Smith, zauważyli, że intensywność koloru skóry człowieka ma układ równoleżnikowy – począwszy od ciemnoskórych mieszkańców z okolic równika a kończąc na coraz słabiej napigmentowanych populacjach, które zamieszkują tereny na południe i północ od niego.

W ciele człowieka komórkami odpowiedzialnymi za wytwarzanie pigmentu są melanocyty. Melanocyty są to komórki pochodzenia neuroektodermalnego, wyspecjalizowane w syntezie barwnika który nazywamy melaniną.

Powstawanie melaniny


Proces powstania melaniny w organizmie nazwany jest melanogenezą. Proces ten jest to złożony i wieloetapowy. Wspólny, obligatoryjny etap eumelanogenezy i feomelanogenezy zaczyna się od katalizowania przez tyrozynazę hydroksylacji L-tyrozyny do L-3,4dihydroksyfenyloalaniny (L-DOPA). Po czym produkt ten zostaje utleniony do LDOPAchinonu. Na tym etapie powstawania dochodzi do rozdzielenia szlaków syntezy eu- i feomelaniny. DOPAchinon, który jest związkiem wysoko reaktywnym,  ulega wewnątrzcząsteczkowym utlenieniu, cyklizacji i przekształceniu do DOPAchromu. DOPAchrom, w reakcji katalizowanej przez tautomerazę DOPAchromu (DCT), ulega on  przemianie do jednego z komponentów eumelaniny. W przypadku gdy brakuje DCT, DOPAchrom może ulec powolnej i spontanicznej dekarboksylacji. Na skutek tego procesu powstaje inna składowa eumelaniny, 5,6-dihydroksyindol (DHI).

Powstałe indole zostają utlenione do chinonów, a później poddane cyklizacji, która prowadzi do wytworzenia pochodnych indolowych. Te, polimeryzują i  tworzą eumelaninę. Przy niskim stężeniu L-tyrozyny i dużym stężeniu cysteiny lub glutationu w melanocytach następuje addycja tych dwóch związków do DOPAchinonu. Prowadzi to do utworzenia cysteinyloDOPA  i glutationyloDOPA. Utlenienie tych związków doprowadza do powstania chinonów, przekształcanych kolejno w pochodne benzotiazyny, a ostatecznie w feomelaninę.

Melanoblasty są prekursorami melanocytów. W drugim miesiącu rozwoju embrionalnego,  wywędrowują z grzebienia nerwowego i migrują przez rozwijający się zarodek w kierunku skóry właściwej ścieżką grzbietowo-boczną. Następnie trafiają do naskórka gdzie w obrębie warstwy podstawnej a dokładniej na błonie podstawnej lokują się i przekształcają  w melanocyty. Melanina transportowana zostaje do sąsiadujących keratynocytów za pomocą wypustek plazmatycznych. Melanina nadaje kolor, a także chroni przed szkodliwym działaniem promieni UV. Melaniną nazywamy grupę wielkocząsteczkowych barwników które są odpowiedzialne za ciemną pigmentację organizmów, powstają one w wyniku oksydacyjnej polimeryzacji związków fenolowych i indolowych. Najprawdopodobniej są one najbardziej powszechne, odporne, heterogeniczne i najstarsze ewolucyjnie pigmenty obecne w przyrodzie.

Powstawanie melaniny

Produkcja melaniny przez melanocyty zachodzi w procesie melanogenezy. Komórki mają niewielką objętość i składają się z jądra oraz wielu długich wypustek cytoplazmatycznych. Występują one w błoniach naczyniowych oka, oponach mózgowo-rdzeniowych, tęczówce, warstwie podstawnej naskórka a także w uchu wewnętrznym. Aktywność melanocytów jest regulowana przez melatoninę i melanotropinę, a ich komórkami macierzystymi są melanoblasty. Melanocyty mają za zadanie pełnić funkcję ochronną w organizmie człowieka. Ludzie różnych ras mają w organizmie bardzo podobną liczbę melanocytów, ale od intensywności ich syntezy zależy kolor skóry.

Wyróżnia się trzy rodzaje melanosomów:

Eumelanosomy – gdzie synteza bogata jest w azot, mają charakter polimeru który jest pochodną typu indolowego.

Eumelanina to ciemny barwnik – czarny i brązowy. O ostatecznej intesywności barwy decyduje stosunek składowych eumelaniny. Jest ona zdolna do wiązania reaktywnych form tlenu, które powstają w różnych procesach przy udziale światła. Potrafi również, z 99% wydajnością, zamienić zaabsorbowaną energię UV w ciepło.

Feomelanosomy  – syntezują żółto-czerwoną feomelaninę, która bogata jest w aminokwasy siarkowe. W swojej strukturze posiada podjednostki benztiazyny i benzotiazolu. Barwnik nie przejawia właściwości ochronnych. Eumelanosomy (HCL) – najmniej wrażliwe na działanie promieniowania UV. Odpowiedzialne są za czarny kolor skóry, a także wszelkiego rodzaju znamiona. Kolor skóry głównie determinowany jest przez obecność karotenoidów oraz oksy-/de oksyhemoglobiny w naczyniach krwionośnych. Jednak w największym stopniu zależy od rodzajów melanin i sposobu ich rozmieszczenia w melanosomach.

Elementy składające się na pigmentację ludzkiej skóry:

Znaczący wpływ na odcień skóry ma proporcja eumelaniny do feomelaniny. Jasna karnacja skóry to nieliczne, niewielkie i ubogie w barwniki melanosomy. Ponadto w górnych warstwach skóry jasnej, podczas różnicowania się keratynocytów, melanosomy są całkowicie zdegradowane przez enzymy lizosomalne, powstaje wtedy tzw. pył melaninowy. Natomiast u osób z ciemniejszą karnacją dominują eumelanosomy, które zawierają znaczną ilość pigmentu. Rozmieszczone są one pojedynczo, mają dwa razy większą średnicę (ok. 800 nm) niż u ludzi z jasną karnacją (ok. 400 nm). Są także bardziej odporne na działanie enzymów lizosomalnych. W ciemnej skórze część melanosomów jest gromadzona nad jądrami keratynocytów i tworzy tzw. czapeczki, które stanowią rodzaj tarczy chroniącej DNA.

Brak pigmentu w skórze stwierdzamy u osób dotkniętych albinizmem, tzw. bielactwem. Bielactwo wywołane jest przez obecność recesywnych alleli odpowiadających za syntezę tyrozynazy, prze co w organizmie nie powstaje melanina. Albinosi szczególnie narażeni są na działanie promieni UV, reagują na słońce stanem zapalnym skóry, na której powstają pęcherze i zrogowacenia.

Kolor skóry może być także wynikiem takich czynników jak:

W uchu wewnętrznym spotkamy melanocyty na obszarze prążka naczyniowego, a także w narządzie przedsionkowym jako komórki ciemne. Komórki barwnikowe występują również w mózgu. Zasiedlają istotę czarną, podpajęczynówkę oraz miejsce sinawe. Produkują one  melaninę zwaną  neuromelaniną. W sercu również możemy znaleźć melanocyty. Znajdują się one w zastawkach  i przegrodzie, gdzie melanina wiąże reaktywne formy tlenu. U osób otyłych w tkance tłuszczowej synteza melaniny stanowi najprawdopodobniej mechanizm który zapobiega sekrecji cytokin prozapalnych.

Zapraszamy na konsultację do gabinetu Esti Life.

Newsletter Esti Life

Jeśli chcesz być na bieżąco z promocjami i nowościami w naszym salonie, zostaw nam swój adres email.

24/7zapisy
online
555948284870240